De moord op Lutz Eigendorf
Het is woensdagavond 15 november 1978. Nederland speelt in Rotterdam voor 45.000
toeschouwers de derde EK-kwalificatie wedstrijd tegen Oost-Duitsland. Vedettes
als Willem van Hanegem en Johan Cruijff zijn er niet meer bij. Maar met spelers
als Ruud Krol, Johan Neeskens, Jan Peters, Ruud Geels en Rob Rensenbrink heeft
Oranje nog genoeg kwaliteit. Oost-Duitsland wordt eenvoudig met 3-0 verslagen
door een eigen doelpunt van Kirsche en twee doelpunten van Geels. Daar kan ook
de tweeentwintig jarige Oost-Duitse middenvelder Lutz Eigendorf niets aan
veranderen.
Ruim een jaar later speelt Oranje op 21 november 1979 in Leipzig de laatste en
beslissende kwalificatie wedstrijd tegen de Oost-Duitsers.
Bij Oost-Duitsland speelt Lutz Eigendorf nu niet mee. Geblesseerd, gepasseerd,
geschorst?
Nee. Gevlucht.
Hij is misselijk van angst. Nooit eerder is hij zo bang geweest. Een paar dagen
geleden is hij gevlucht. Na de vriendschappelijke oefenwedstrijd met Dynamo
Berlin tegen FC Kaiserslautern was hij op de terugreis naar Oost-Duitsland
ontsnapt toen de bus gestopt was in Giessen. In groepjes mochten de spelers in
de drukke binnenstad inkopen doen. Hij had geweten dat het zijn kans was. Toen
hij merkte dat er behalve twee medespelers geen begeleiders in de buurt waren
was hij hard weggerend en in een taxi gesprongen die hem teruggebracht had naar
Kaiserslautern. Nu ligt hij samen met de manager van FC Kaiserslautern, Norbert
Thines, in een tweepersoonsbed. Hand in hand, want hij is als de dood dat de
Stasi hem weer te pakken zal nemen. Toch heeft hij geen spijt.
Hij moest vluchten, hij wil vrij zijn.
Weg bij zijn vrouw, dochter, familie en vrienden. Weg uit zijn vertrouwde
omgeving. In West-Duitsland kent hij niemand maar in Oost-Duitsland was hij gek
geworden en met zijn kop tegen de muur gelopen.
Als voetballer had hij het niet slecht maar een meeloper is hij nooit geweest.
De propagandaleuzen boven de straat, de voorgekauwde films op de televisie, de
angst voor de meeluisterende Stasi (Oost-Duitse geheime dienst) en vooral die
muur waar wanhopige mensen zomaar kapotgeschoten worden…..
Het spijt hem verschrikkelijk voor zijn vrouw, dochter, familie en vrienden die
de gevolgen van zijn vlucht zullen ondervinden maar het kan niet anders.
Eigenlijk is hij heel bang voor wat hem hier in Kaiserslautern te wachten staat.
Niemand kent hij hier. Maar zij kennen hem wel! Zesvoudig Oost-Duits
international en hij wordt ook wel de Oost-Duitse Beckenbauer genoemd. Als
voetballer zal hij het ook in de bundesliga wel redden. Voetballen tegen
Breitner, Rummenigge en Keegan in die grote stadions, fantastisch. Hij probeert
zich voor te stellen hoe dat is om de slopende angst een beetje kwijt te raken.
Het is 22 maart 1979 als de 23-jarige Gabriele Eigendorf-Richter om half acht in
de ochtend uit de dienstauto stapt zonder een woord te zeggen tegen de twee
Stasi-agenten.
Eindelijk is zij weer bij hun flat aan de Zechliner straat in Berlijn.
Vannacht om half twaalf werd er aangebeld. Eindelijk! De hele avond had zij al
op Lutz zitten wachten. Om 10 uur was de aankomst van de spelersbus al verwacht
en zij werd steeds banger dat er wat gebeurd was. Toen zij de deur open deed
stonden er echter twee mannen in het portaal. Meteen wist zij dat er iets
vreselijks gebeurd was.
“Mevrouw Eigendorf?” had de grootste van de twee gevraagd. “Ja” had ze
geantwoord terwijl haar adem stokte. “Uw man is gevlucht naar het Westen en u
moet meekomen voor verhoor!”
Zij had gestameld dat het onmogelijk was om mee te gaan omdat haar tweejarige
dochtertje Sandy niet alleen kon blijven. Nadat er eindelijk een vrouwelijke
agente was gekomen om op Sandy te passen was zij meegegaan met de twee mannen in
hun lange jassen.
Op het buro werd zij in een klein kamertje ondervraagd door een man van een jaar
of vijfendertig met donker haar, felle ogen en een harde stem.
Urenlang had zij vragen moeten beantwoorden. Wist zij dat haar man een verrader
was en
het plan had in het Westen te blijven? Had haar man kontakt gehad met de
gevluchte DDR-spelers Nachtweih en Pahl? Welke personen behoorden tot hun
vriendenkring?
Waren zij gelukkig getrouwd? Was zij van plan zich van haar man te laten
scheiden? Had zij zelf plannen om naar het Westen te vluchten?
Moeizaam loopt zij nu de trappen op naar hun appartement. Haar hoofd bonst en de
tranen staan in haar ogen. Niet alleen van verdriet maar ook van kwaadheid. Hoe
kan Lutz haar dit aandoen? Zij had van niks geweten. Lutz had beloofd voor haar
een blouse te kopen en tegen Sandy had hij gezegd dat papa een mooie bal voor
haar zou meebrengen. Zij zijn jong,
hebben een mooi appartement, een dochter en zelfs al een eigen auto!
Buiten adem staat zij nu bij hun voordeur met huisnummer drie.
Uit haar tas die door de Stasi-agenten helemaal overhoop gehaald is pakt zij de
huissleutel en opent de deur. Snel loopt ze naar de kamer van Sandy. Ze moet
haar dochtertje even zien.
Sandy ligt niet in bed! Ze rent naar de andere kamers en door de keuken. Sandy
is nergens en ook de vrouwelijke agente is verdwenen… Nee!!!!
Ze heeft het gevoel dat ze stikt en valt voorover op de vloer.
In een vroeger leven was Heinz Kuhn alias IM (inofficiele medewerker) “Buchholz”
sergeant-majoor geweest in het Duitse leger. Tijdens de tweede wereldoorlog had
hij aan het front gevochten als tankbestuurder. Hij had daar zoveel geweld
meegemaakt dat hij een overtuigd antifascist was geworden.
Nu is hij met zijn 62 jaar een gezette, kalende WAO’er en woont in Duisburg waar
hij af en toe wat bijverdiend als oproepkracht bij een taxibedrijf. Er is nog
een bijverdienste: Informant van de Stasi in West-Duitsland.
Het was puur toeval geweest, bij een reis naar de DDR had hij bij de
grensovergang Marienborg een opsporingsplakkaat gezien met daarop een
voortvluchtige Oost-Duitse grenswacht.
Tot zijn verbazing kende hij deze man persoonlijk. Spontaan had hij zich gemeld
bij de Vopo (Volkspolizei). Het was het begin van een jarenlange samenwerking.
Vanaf 1977 heeft hij al meer dan twintig mensen in opdracht van de Stasi
bespioneerd.
In de meeste gevallen voortvluchtige DDR-burgers. Van taxi ondernemers tot
kunstenaars en van “mensenhandelaars” tot voetballers.
Eigendorf is de makkelijkste om te bespioneren. Regelmatig vliegt hij van
Duisburg naar Kaiserslautern en overnacht dan een paar nachten in een hotel. Hij
doet zich voor als WAO’er en FC-Kaiserslautern-fan. Net als bij alle andere
Bundesligaclubs zijn hier ook dagelijks oudere mannen aanwezig om de trainingen
te bekijken en luidkeels commentaar te geven.
Niet alleen bij de trainingen is hij aanwezig. Hij is Eigendorf gevolgd naar
zijn verschillende woningen, Eigendorf is al vier keer verhuist. Hij heeft de
woningen gefotografeerd en bij zijn mondelinge rapportage in Berlijn verteld wat
voor sloten erop de woondeuren zitten.
Hij heeft rapporten geschreven over de dagindeling van Lutz Eigendorf. De
trainingstijden van het eerste elftal. De werktijden op het kantoor van FC
Kaiserslautern waar hij werkte zolang hij niet mocht voetballen in het eerste
elftal. Hoelang hij geschorst was voor officiele wedstrijden na zijn vlucht naar
West-Duitsland. Welke resultaten Eigendorf behaalde als trainer van het
jeugdteam van FC Kaiserslautern.
Hij heeft verteld welke routes Eigendorf rijdt van zijn huis naar het stadion.
Verteld over de verschillende auto’s die “der Verrater” gekocht heeft . Zijn
superieur was vooral geinteresseerd in de auto’s van Eigendorf. Wat waren het
voor auto’s? Wat had hij voor een rijstijl? Nam hij veel risico’s bij kruizingen
en vooral, deed hij altijd zijn auto op slot? Buchholz weet alles en verteld
alles. Ook over de vele liefdes van Eigendorf, de bars en discotheken die hij
bezoekt. Welk soort bier hij drinkt en met welke spelers hij veel omgaat. Ook
maakte hij foto’s van de tennisclub waarvan Eigendorf lid was. Hij ging zelfs
bij Eigendorf aan een tafeltje zitten in het clubrestaurant en hoorde hem drie
kwartier lang uit…..
Hij heeft verteld wat de plek van Eigendorf is in de kleedkamer.
Voor een training had hij een vaantje van FC Kaiserslautern gekocht en bij de
kleedkamer aan Lutz een handtekening gevraagd. Hij is met hem de kleedkamer
ingegaan en Lutz had tegen de andere jongens gezegd: “Deze is nog uit de tijd
van Frits Walter!” Met handtekeningen van aanvoerder Gunter Neues, international
Hans-Peter Briegel en Eigendorfs vriend Hannes Bongartz was hij weer naar buiten
gekomen.
Berlijn, 25 maart 1980. Peter Hommann ligt naast Gabriele Richter. Gabriele was
getrouwd met Lutz Eigendorf maar heeft zich van hem laten scheiden op 7 juni
1979. Een dag later heeft zij zich met hem verloofd. Korte tijd later zijn ze
getrouwd en nu is Gabriele zwanger! Peter is tevreden, zijn doel is bereikt.
Gabriele is een oude jeugdliefde van hem. Kort na de vlucht van haar man hebben
zij elkaar weer ontmoet.
Gabriele was heel onzeker en nerveus. Zij wist dat de Stasi haar in de gaten
hield omdat zij bang waren dat zij met haar dochter haar man achterna zou
vluchten of asiel zou aanvragen bij de West-Duitse ambassade. Zij had gemerkt
dat haar huis in de gaten werd gehouden en dat zij door verschillende mannen
achtervolgd werd.
Ook wist zij dat haar post onderschept werd want zij had maar een keer een brief
van Lutz gekregen terwijl hij beweerde dat hij zoveel van haar en hun dochter
hield. Op het moment van hun eerste ontmoeting was zij bijna ingestort, haar
dochtertje was drie dagen lang door de Stasi gekidnapt en daarna was zij
verschrikkelijk bang en eenzaam geweest.
Hij is op het juiste moment gekomen. Een lange, atletische man van 24 jaar met
een knap gezicht en blauwe ogen.
Gabriele is net in slaap gevallen, daarvoor heeft zij weer uren tegen hem
aangepraat.
Hij weet alles van haar. Zij niet van hem. Hij is lid van de Stasi.
Karl-Heinz Felgner, alias IM “ Klaus Schlosser”, is meedogenloos en extreem
gevaarlijk.
In 1969 zat hij als vijfentwintigjarige al vier jaar gevangen in Leipzig.
Ontucht met geweld, roofovervallen en zware mishandelingen had hij op zijn naam
staan.
Op dat moment werd hij door de Stasi ingelijfd. De Stasi had er een gewelddadige
medewerker bij en “Klaus Schlosser” kwam vervroegd vrij.
Na zijn vrijlating bleek hij in zijn nieuwe leven een talentvolle bokser te zijn
en werd Oostduits kampioen in het lichtgewicht.
In 1973 beeindigde hij zijn actieve sportleven en werd hij portier bij een
bekende kroeg in Oost-Berlijn waar hij regelmatig een andere topsporter
tegenkwam, Lutz Eigendorf.
Zowel Karl-Heinz als Lutz waren populaire jongens in het Oost-Berlijnse
uitgangsleven en regelmatig gingen zij samen op stap.
Na de vlucht van Eigendorf was Schlosser voor de Stasi de man om informatie over
zijn oude vriend te verzamelen. In augustus 1980 vertrok hij op legale wijze
naar het vrije Westen met als speciale opdracht alles over Lutz Eigendorf te
weten te komen.
Nu zit hij naast Lutz in zijn zwarte Alfa Romeo en rijdt met hem van
Braunschweig naar het dorpje Grassel waar Eigendorf met zijn nieuwe vrouw Josi
Muller woont.
Lutz heeft hem net verteld dat Josi in verwachting is, het is 2 november 1982.
Twee jaar geleden heeft hij voor eerst contact opgenomen met Lutz en binnen de
kortste keren was het weer als vanouds. Regelmatig logeerde hij een paar nachten
bij Lutz in Kaiserslautern en gingen ze ‘s avonds de stad in.
Lutz had het daar naar zijn zin en voelde er zich thuis maar sportief gezien was
FC Kaiserslautern geen succes geworden. Hij had wel een keer in de Duitse
bekerfinale tegen Eintracht Frankfurt gestaan die verloren werd maar het laatste
jaar zat hij vaak op de bank. Omdat hij ook steeds vaker problemen kreeg met de
trainer “Kalli”
Feldkamp en de kritische lokale pers was de transfer naar Eintracht Braunschweig
een uitkomst geweest.
Lutz voelt zich ook hier thuis en was weer lid van de plaatselijke vliegclub
geworden.
Zijn directe bevelhebber (de Stasi was georganiseerd als een modern leger),
luitenant-kolonel Heinz Hess, heeft hij weer genoeg te vertellen bij hun
volgende ontmoeting in Oost-Berlijn.
Uitgebreid heeft hij aan Hess verteld over het huis en de woonomgeving van
Eigendorf.
De sloten op de deuren en de garage, de afstand tot de andere woningen. Ook
heeft hij verteld over de vliegvorderingen van Eigendorf. Zoals altijd was Hess
vooral geinteresseerd in de auto van Eigendorf en de routes die hij reed.
Zaterdag 5 maart 1983. Lutz Eigendorf zit op de reservebank tijdens de
thuiswedstrijd tegen VFL Bochum. Een zwaar teleurgestelde Eigendorf ziet
Eintracht Braunschweig met 0-2 verliezen. Bij het diner na de wedstrijd is het
doodstil en drinkt Lutz zoals gewoonlijk een of twee biertjes. Hij spreekt af
met de masseur van Eintracht, Heinz Ganze, om later op de avond nog even naar
hun stamcafe te gaan. In het stamcafe drinkt hij volgens Heinz Ganze twee bier
en gaat na ongeveer twintig minuten weer naar huis.
Thuis kijkt hij met zijn vrouw en vijf weken oude zoontje Julian naar Die
Sportschau die zijn vrouw voor hem heeft opgenomen.
Om negen uur vertrekt hij naar het plaatselijke vliegveld waar hij afgesproken
heeft met zijn vliegleraar Manfred Muller. In de bar bij het vliegveld praat hij
met hem over de volgende dag. Het wordt een belangrijke dag voor Eigendorf want
voor het eerst zal hij een lange solovlucht maken. Manfred Muller zal op deze
solotocht, naar Westerland aan de Noordzee, naast hem zitten. Omdat zij er
morgen weer vroeg uit moeten drinken ze ieder maar twee biertjes en vertrekken
om tien uur alweer naar huis.
Het is acht minuten over elf als er een alarmmelding binnenkomt bij de politie.
Op een paar kilometer afstand van het vliegveld in de bocht bij de Furststrasse
is een auto uit de bocht gevlogen en tegen een boom geknald.
Bij de ongevalsplek aangekomen blijkt er tegen de boom een zwaar beschadigde
Alfa Romeo te staan. Achter het stuur zit een jonge man die hevig bloed aan zijn
hoofd, het is Lutz Eigendorf. Nadat Eigendorf uit zijn wagen bevrijd is wordt
hij met een brancard in de ambulance gedragen waar hij meteen een
bloedtransfusie krijgt omdat hij al veel bloed heeft verloren. Hierna wordt door
de politie een bloedproef afgenomen.
Hoewel Eigendorf al veel nieuw bloed is toegediend blijkt hij nog een
alcoholpercentage van 2,2 procent in zijn bloed te hebben.
Korte tijd later wordt Josi Eigendorf thuis opgebeld:
“Ik was net wakker omdat het kind gehuild had en ik hem bij mij in bed had
genomen.
Toen ging de telefoon. Het was een arts uit het ziekenhuis die zei:
“Mevrouw Eigendorf ik moet u meedelen dat u man een zwaar verkeersongeluk heeft
gehad en bij ons in het ziekenhuis ligt. Waarschijnlijk zal hij sterven”.
Eigendorf had geen kans. Zware hersenbeschadigingen en inwendige bloedingen.
Twee dagen later, op 7 maart 1983 om kwart over negen in de morgen, sterft Lutz
Eigendorf.
Voor de politie in Braunschweig was het duidelijk.
In het politierapport staat:
Na het bekend worden van het promilage alcohol in het bloed van de heer
Eigendorf moet er vanuit gegaan worden dat het ongeluk het gevolg is van
overmatig drankgebruik.
Voor zijn vrouw, familie en bekenden is de doodsoorzaak veel minder duidelijk.
Lutz dronk nooit veel alcohol. Volgens deskundigen staat 2,2 procent alcohol
gelijk aan vier en half liter bier! Omdat op moment van het opmeten van het
alcoholpercentage er al veel bloed was toegediend ligt het werkelijke percentage
alcohol waarschijnlijk nog veel hoger. Volgens getuigen had Lutz weinig
gedronken omdat hij de volgende ochtend fit wou zijn voor zijn eerste
solovlucht.
Josi Eigendorf denkt eerst dat er bij het opmeten van het alcoholpercentage
fouten zijn gemaakt. Anderen denken aan de Stasi. Lutz was altijd bang dat hem
iets zou overkomen.
In de pers komen verhalen over een geenceneerd ongeluk. De Stasi had toch niet
voor niks afdeling XXII die gespecialiseerd was in aanslagen op
staatsgevaarlijke personen?
Ook de schrijver, journalist en filmmaker Heribert Schwan leest over de
vraagtekens rond het ongeval en gaat zelf op onderzoek uit.
Voor zijn boek en film “Tod dem Verrater!” spreekt hij met Eigendorf’s eerste
vrouw Gabriele Eigendorf-Freibier in Berlijn, dochter Sandy Eigendorf in Bonn en
Josi Eigendorf en haar zoon Julian in Kaiserslautern.
Ook ontmoet hij vroegere medespelers van Eigendorf, de manager van FC
Kaiserslautern en Stasi-medewerkers uit de jaren tachtig die betrokken waren bij
de “jacht” op Eigendorf.
Off the record bevestigen verschillende Stasi-medewerkers dat Eigendorf door de
Stasi de dood is ingestuurd. Het Stasi motto op het hoofdkwartier in
Oost-Berlijn was: Tod dem Verrater! (dood aan de verrader). Volgens anonieme
Stasi bronnen was Eigendorf vermoord.
Anonieme verhalen van vroegere Stasi medewerkers tellen niet. Hoofdrolspelers
moeten bekennen of er moeten bewijzen komen.
Buiten verhalen die verteld worden aan Heribert Schwan komen Sigrid Kretschmer
en Roberto Welzel met feiten. Kretchmer en Welzel werken in opdracht van de
Duitse regering in de Stasi archieven om op verzoek van belanghebbenden
onderzoek naar Stasi misdaden te doen. Samen ploegen zij in opdracht van
Heribert Schwan honderden rapporten door uit de Stasi archieven die betrekking
hebben op Lutz Eigendorf.
Wat zij op het spoor komen is zelfs voor ervaren speurders als Kretschmer en
Welzel verbijsterend.
In opdracht van Erich Mielke zijn er gedurende vier jaar ruim vijftig mensen
betrokken geweest bij de bespionering van Eigendorf en zijn familie.
(Erich Mielke was de tweede man in Oost-Duitsland en hoofd van de Stasi. Hij had
twee hobby’s: jagen en voetbal. Hij was jarenlang voorzitter van de gehate Stasi
club Dynamo Berlin. De vlucht van zijn eigen Lutz Eigendorf ziet hij als een
persoonlijke belediging).
Zoals alle spelers van Dynamo Berlin werd Eigendorf voor zijn vlucht al door de
Stasi in de gaten gehouden. Na zijn vlucht is Eigendorf gejaagd wild.
Kort na zijn vlucht is het belangrijkste voor Mielke en de Stasi dat de vrouw en
dochter van Eigendorf en zijn ouders de verrader niet achterna vluchten.
Gabriele Eigendorf wordt vierentwintig uur per dag in de gaten gehouden door de
Stasi, al haar post wordt onderschept, op haar werk wordt zij bespioneerd door
een Stasi spion, zij wordt geschaduwd en haar nieuwe echtgenoot trouwt in
opdracht van de Stasi met Gabriele.
Ook de ouders van Eigendorf staan onder totale controle.
Zowel thuis als op hun werk worden Eigendorfs ouders bespioneerd. Alle
telefoongesprekken met hun zoon Lutz worden opgenomen en in rapporten
uitgewerkt, in de wand is afluisterapperatuur geplaatst. Tijdens hun afwezigheid
wordt het huis onderzocht en gefotografeerd. Vele stasi spionnen bevinden zich
rond Jorg en Ingeborg Eigendorf. Daaronder een neef en hun eigen huisarts. Alle
lichamelijke en geestelijke problemen van de Eigendorfs liggen een dag later op
het buro van de Stasi.
Lutz Eigendorf wordt in West-Duitsland vierentwintig uur per dag in de gaten
gehouden door verschillende spionnen. De rapporten zijn zeer uitgebreid:
Dagindeling, vriendinnen, beschrijving van auto’s, woningen, bars die Eigendorf
bezoekt, adressen en telefoonnummers van medespelers, foto’s van de tennisclub
waarvan Eigendorf lid is en zelfs het lievelingsbier van Eigendorf wordt in de
rapporten genoemd.
Wat vooral opvalt is dat in de vier jaar dat Eigendorf in West-Duitsland
verblijft de vaste autoroutes die Eigendorf rijdt tot in het kleinste detail
beschreven wordt. Of Eigendorf zijn auto altijd op slot doet wordt ook
gerapporteerd.
Verder valt het Kretschmer, Welzel en Schwan op dat de sfeer en de taal van de
rapporten vanaf de herfst van 1981 veranderd.
Er wordt dan gesproken over nieuwe maatregelen: Voor het uitvoeren van
bijzondere maatregelen moet een nieuwe stasi agent worden ingeschakeld. Wat zijn
die bijzondere maatregelen? Heribert Schwan vraagt zich af als hij deze zin
onder ogen krijgt of daarmee een lichamelijke aanval op Lutz Eigendorf (door
afdeling XXII) wordt bedoeld.
Een andere hoofdafdeling van de Stasi houdt zich bezig met de planning en
uitvoering van maatregelen tegen groepen en personen in operatiegebieden. Ook
deze afdeling gaat meewerken om het probleem Eigendorf op te lossen.
Morele problemen met een liquidatie heeft de Stasi niet, bij de muur worden
zelfs kinderen doodgeschoten. In het geval van Eigendorf moet het natuurlijk
subtieler aangepakt worden.
Wolfgang Schmidt ,wereldkampioen kogelstoten, had in 1981 een gesprek met Erich
Mielke waarbij de naam Eigendorf viel. Volgens Schmidt versteende Mielke bij het
horen van die naam en zei hij letterlijk:
“Als ik het wil speelt Eigendorf geen voetbal meer”.
Namen, codenamen, rapporten, verschillende afdelingen… De Stasi had
vijfentachtigduizend officiele medewerkers en zo’n honderdtachtigduizend IM’s (inofficiele
medewerkers).
De officiele medewerker luitenant-kolonel Heinz Hess houdt het overzicht.
Eigendorf zit in de tang. In Braunschweig wist hij inmiddels alles over Lutz
Eigendorf en had hij in IM Kroll en IM Klaus Schlosser twee uitstekende agenten.
Vooral over Klaus Schlosser was hij heel tevreden.
Elf dagen na de dood van Lutz Eigendorf schreef luitenant-kolonel Heinz Hess een
positief rapport over Schlosser:
Klaus Schlosser voert de hem opgedragen opdrachten gewetensvol uit en hem is
geen risico te groot. Verder rapporteert hij: Klaus Schlosser is bereid en in
staat om nog moeilijkere en zwaardere opdrachten te vervullen.
Worden met moeilijkere en zwaardere opdrachten het plegen van moorden bedoeld?
Al in de zestiger jaren is gebleken dat Schlosser extreem gewelddadig is.
Het Stasi-archief over Schlosser is heel uitgebreid en zeer nauwkeurig. Er is
ook in te vinden dat in het voorjaar van 1983 Schlosser veel vaker dan normaal
mondeling rapporteert aan Heinz Hess. Op 11 januari, 8 februari, 14 februari en
22 februari komt Schlosser naar Oost-Berlijn. Na de dood van Eigendorf hebben
Schlosser en Hess geen contact meer.
Hess en Schlosser worden op de dag van de dood van Eigendorf ruim beloond.
Op 7 maart 1983 ontvangt Heinz Hess 1000 Mark en Klaus Schlosser 500 Mark.
Vreemd genoeg is er over het verblijf van Eigendorf in Braunschweig niets meer
te vinden in het archief van Schlosser. Tegenover Heribert Schwan heeft
Schlosser toegegeven Lutz Eigendorf in Braunschweig bezocht te hebben. Waarom
zijn uitgerekend deze gegevens niet te vinden in de documentatie over Klaus
Schlosser?
Waar was Schlosser op zaterdag 5 maart 1983. Nog preciezer: Waar was Klaus
Schlosser op zaterdagavond 5 maart tussen tien uur en 11 uur s’avonds?
Kretschmer en Welzel kunnen het niet uit de Stasi archieven halen.
Wel vindt Welzel een ander dokument.
Een met de hand geschreven dokument van 19 september 1983 van de al eerder
genoemde afdeling XXII. Het is een rapport over de werking van giffen en gassen
bij toepassing op mensen. Gedetailleerd worden gevaarlijke giffen en gassen
beschreven. Ook worden voorvallen uit de praktijk genoemd.
Bijzonder uitgebreid wordt ingegaan op een niet met naam genoemd middel dat
makkelijk toepasbaar is en in verschillende vormen toegediend kan worden. Dit
middel veroorzaakt lichte verlammingsverschijnselen en beinvloedt de
reaktiesnelheid.
Op bladzij 22 staat onder de kop: Voor toepassing op personen, in alinea 9:
Bijvoorbeeld E., wat leidt in een kleine ruimte tot de dood?
In alinea 13 wordt met een pijl verwezen naar: Onvalsstatistieken? Daarachter
staat: van buitenaf bedwelmd? In de volgende alinea wordt verblinden genoemd.
Daarachter staat voluit de naam Eigendorf geschreven. De E. van Eigendorf is met
hetzelfde handschrift geschreven als de E. op bladzij 22 in alinea 9. Onder de
naam Eigendorf staat nog geschreven: narkosemiddel.
Volgens Heribert Schwan kan er haast geen twijfel over bestaan dat het in dit
geval gaat om
plannen om Eigendorf te doden.
De naam Eigendorf komt in Duitsland niet veel voor en afdeling XXII is precies
die afdeling die voor het plegen van een moord in aanmerking komt.
Heribert Schwan vermoed op basis van persoonlijke gesprekken en op basis van het
onderzoek van Kretschmer en Welzel dat het volgende gebeurd is:
Op zaterdagavond 5 maart 1983 is Eigendorf na het verlaten van de bar bij het
vliegveld in zijn eigen auto opgewacht en overmeesterd. Hierna is hem een giftig
middel toegediend dat zijn reflexen dramatisch verminderde. Daarna is Eigendorf
“vrijgelaten” waarna hij in doodsangst en zonder veiligheidsriemen is
weggereden. Een tweede man zou Eigendorf hebben opgewacht en hem vlak voor de
gevaarlijke bocht in de Furststrasse met de schijnwerpers van zijn eigen auto
hebben verblind.
De onderzoeken van Kratchmer, Welzel en Schwan plus de bevindingen uit het boek
en de video van Heribert Schwan hebben ertoe geleid dat in 2000 het onderzoek
naar de dood op Lutz Eigendorf is heropend.
Het onderzoek loopt nu (augustus 2003) nog steeds maar volgens Schwan verloopt
het uiterst traag.
Lutz Eigendorf stierf op 7 maart 1983 en werd op 17 maart 1983 in Kaiserslautern
begraven.
Vrouw Josi Eigendorf:
“Met zijn dood is Lutz niet uit mijn leven verdwenen. Natuurlijk wel als persoon
maar ik heb zijn zoon en ik denk nog altijd aan hem.
Ik vraag mij natuurlijk ook wel af hoe het was gegaan als het niet gebeurd was,
wat zouden wij nu doen. Wat zou hij gedaan hebben, wat zou ik doen. Mijn leven
had zich dan heel anders ontwikkeld.”
Dochter Sandy Eigendorf:
“Ik ben gewoon trots zijn dochter te zijn. Ik ben trots zijn naam te dragen en
Eigendorf te heten. Ik denk ook zelden triest aan hem vaak voel ik mij blij als
ik aan hem denk. Het is natuurlijk triest dat ik hem niet heb leren kennen als
vader. Dat ik mij niet kan herinneren hoe zijn stem klinkt”.
De ouders van Lutz Eigendorf hadden toestemming gekregen om naar de begrafenis
van hun enige zoon te gaan. Zij keerden niet terug naar Oost-Berlijn maar
vroegen asiel aan in West-Duitsland. Momenteel wonen zij in Kaiserslautern. De
vader van Lutz wil niet met journalisten over de dood van zijn zoon praten. Josi
Eigendorf en haar zoon Julian wonen ook in Kaiserslautern. Zijn dochter Sandy
woont in Bonn en zijn eerste vrouw Gabriele Eigendorf-Freibier woont nog steeds
in Oost-Berlijn waar zij weer de naam van haar eerste man heeft aangenomen.
Pas na de val van de muur hoorde de familie van Lutz Eigendorf hoe zij
bespioneerd waren en werd ook pas duidelijk waarom Peter Hommann met Gabriele
getrouwd was.
Erich Mielke is in 2000 op 92 jarige leeftijd overleden. Heinz Kuhn alias IM
“Buchholz” is in 1995 overleden. De andere stasi-personen die nog leven willen
geen antwoord geven op vragen wat er in de periode van maart 1979 tot maart 1983
gebeurd is.
Bij de bespionering van Eigendorf waren ruim vijftig personen betrokken.
Vele zijn inmiddels gepensioneerd anderen zijn nog steeds werkzaam:
Karl-Heinz Felgner alias IM “Klaus Schlosser” was crimineel, beroepsbokser,
portier en Stasi informant en is nu een succesvol zakenman in de buurt van
Keulen.
De clubarts van Eigendorf bij Dynamo Berlin bleek ook een spion.
De clubarts of masseur is de persoon om je twijfels of kwaadheid te tonen. Niet
in Oost-Berlijn. Dr. Med. Kurt Poltrock alias IM ”Peter Jochen” gaf alle
vertrouwelijke gegevens en rapporten van zijn spelers door aan de Stasi. Bij
reizen in het buitenland was het zijn taak om te voorkomen dat spelers naar het
Westen zouden vluchten. Gelukkig was hij psychologisch niet zo sterk: In zijn
rapport kort voor vertrek naar Kaiserslautern beoordeelt hij Lutz Eigendorf als
niet vluchtgevaarlijk
Gelukkig is ook Dr. Kurt Poltrock goed terechtgekomen.
Hij heeft een gerenommeerde orthopedische praktijk aan de Friedrichstrasse 133
in Berlijn…
Bovenstaand verhaal is voor vijfennegentig procent gebaseerd op feiten uit het
boek en de video “Tod dem Verrater”.
De uitspraken van Josi en Sandy Eigendorf zijn letterlijk overgenomen van de
video.
Voor de hulp bij het schrijven van dit verhaal wil ik de heer Schwan hartelijk
bedanken.
Verder wil ik ook Bert Nederlof van Voetbal International, perschef Michael
Nowak van FC Kaiserslautern en de heer Griese van de BstU (Bundesbeauftrage
unterlagen Staatssicherheidsdienstes DDR) bedanken voor hun hulp.
Het boek “Tod dem Verrater” (Duitstalig) is te bestellen bij het Knauer Verlag
in Munchen.
Harry Walstra, 12 augustus 2003

Nederland-DDR 3-0, 15-11-1978. Johan Neeskens tackelt Lutz Eigendorf.

